Chúc mừng các bạn đã chính thức vượt qua kỳ thi Đại học. Sau 12 năm miệt mài với sách vở, đôi khi phải học những thứ mình chưa thực sự thích và sinh hoạt trong những khuôn khổ gò bó, cuối cùng các bạn cũng đã chạm tay vào sự tự do.
Nhưng câu hỏi quan trọng là: Tự do rồi, chúng ta sẽ làm gì tiếp theo?
Nhiều bạn rơi vào trạng thái hoang mang, không biết bắt đầu từ đâu hoặc dễ dàng bị cuốn vào những thói quen thiếu định hướng. Thực tế, môi trường đại học là một trải nghiệm mang tính cá nhân rất cao. Những gì người khác thấy thú vị chưa chắc đã phù hợp với bạn. Vì vậy, thay vì kỳ vọng quá nhiều vào một viễn cảnh màu hồng, hãy bước vào giảng đường với tâm thế của một tờ giấy trắng – sẵn sàng học hỏi và chấp nhận thực tế.
Để các bạn có một khởi đầu thuận lợi và không phải hối hận về sau, mình muốn chia sẻ những sai lầm mà các tân sinh viên thường mắc phải nhất. Nếu bạn đang đắn đo về việc chọn sai ngành học, mình đã có sẵn một series riêng về các ngành kỹ thuật trên trang này để các bạn tham khảo. Còn bây giờ, chúng ta sẽ đi thẳng vào vấn đề.
Sai lầm 01: Ngộ nhận về việc “Rớt môn” và tư duy “Học đại học nhàn lắm”
Nhiều anh em vừa bước chân vào cổng trường đã được nghe câu cửa miệng:
“Không rớt môn không phải là sinh viên” hay là: “Học đại học nhàn lắm, đến kỳ thi thức đêm một tí là qua.”
Nói thẳng ra, nếu anh em tin vào điều này thì là đang tự lừa dối bản thân. Đây không phải là trải nghiệm, đây là sự thiếu kỷ luật được gắn cái mác “vui vẻ”.
Sự thật phũ phàng là gì?
Lãng phí nguồn lực: Mỗi môn anh em rớt là vài triệu đồng học phí bay mất. Số tiền đó bố mẹ phải cày cuốc cực khổ mới có được. Thay vì dùng tiền đó để học thêm một chứng chỉ SolidWorks, tiếng Anh, hay đầu tư vào bản thân, anh em lại ném nó qua cửa sổ chỉ để đổi lấy cái danh hiệu “rớt môn cho giống sinh viên”. Rất vô lý!
Hệ lụy dây chuyền: Kiến thức ngành kỹ thuật mình như một chuỗi xích. Năm nhất anh em hổng Toán, Lý đại cương thì lên năm 2, năm 3 đụng vào Nguyên lý máy, Sức bền vật liệu… anh em sẽ “gãy” ngay lập tức. Lúc đó muốn đuổi theo cũng không kịp, dẫn đến chán nản rồi bỏ cuộc.
Cú sốc tự học: Ở cấp 3, thầy cô nhắc nhở từng chút. Ở đại học, không ai ép anh em học cả. Nếu giữ tư duy “nhàn lắm”, anh em sẽ bị tụt lại phía sau ngay trong học kỳ đầu tiên. Cái giá của sự “nhàn” lúc này là sự chật vật khi ra trường với tấm bằng trung bình và chẳng có kỹ năng gì trong tay.
Lời khuyên thực tế cho anh em:
Xác định mục tiêu rõ ràng: Đừng chỉ mong 5 điểm để qua môn. Hãy nhắm tới mức 8, 9 điểm. Khi anh em đặt mục tiêu cao, dù có sơ sẩy thì vẫn nằm ở mức khá. Còn nếu chỉ cầu vừa đủ điểm qua, khả năng cao là anh em sẽ… rớt.
Xây dựng tính tự giác: Mỗi ngày chỉ cần dành 1 tiếng xem lại bài. Kỹ sư tương lai mà không quản lý được thời gian của mình thì sau này không quản lý được dự án đâu.
Hiểu đúng về “Trải nghiệm”: Đi làm thêm, tham gia câu lạc bộ kỹ thuật, làm đồ án… đó mới là trải nghiệm đáng giá. Đừng biến việc thi lại, học lại thành niềm tự hào.
Sai lầm 02: Lười thu nạp kiến thức từ Social – nhưng lại thích phán xét Social
Nhiều bạn sinh viên năm nhất bước vào đại học với tâm thế “mình thoát TikTok, mình không coi Instagram, mình chỉ học học học thôi”. Nghe thì hay, nhưng thực tế đó là một sai lầm khá tai hại.
Ngày nay kiến thức nằm ở khắp mọi nơi.
Không chỉ nằm trong sách, không chỉ nằm trong slide thầy cô up lên Moodle, mà nó nằm ngay trong những video 30 giây, 1 phút trên TikTok, YouTube, Instagram…
Mình thấy nhiều bạn có một định kiến lạ lùng:
– “TikTok là nhảm nhí”
– “Instagram chỉ khoe đồ hiệu”
– “YouTube short chỉ làm mất thời gian”
Đó là vì bạn follow sai người, chứ không phải nền tảng kém chất lượng.
Nếu bạn biết cách chọn lọc, TikTok có vô số kiến thức về lập trình, CAD, cơ khí, tiếng Anh, kỹ năng sống, chia sẻ nghề nghiệp, phân tích công việc…
Những thứ mà 4 năm đại học không bao giờ dạy.
Nói thẳng ra, thời đại này không biết dùng Social như một công cụ học thì bạn đã thua ngay từ vòng gửi xe rồi.
Trong khi sinh viên nước ngoài coi TikTok, YouTube là thư viện số cực lớn, thì sinh viên Việt Nam lại chê bai – nhưng lặng lẽ dùng chúng để giải trí cả ngày.
Học đại học không phải chỉ học trong trường, mà học ở đời, học từ những người đi trước.
Bạn không giỏi Social thì bạn sẽ không theo kịp tốc độ phát triển của thế giới.
Lời khuyên:
- Hãy tạo hẳn 1 tài khoản riêng chuyên follow kiến thức.
- Mỗi ngày dành 30–60 phút lướt có chọn lọc.
- Coi Social như “cửa sổ ra thế giới”, không phải chỗ để bạn phán xét.
Còn nếu bạn chưa biết follow kênh nào để học tự động hóa thì hãy tham gia trước nhóm 500 anh em tự động hóa
Link tham gia:
https://www.facebook.com/groups/500anhemthietkemay
Sai lầm 03: Ham học kỹ năng mềm – nhưng lại lơ là kỹ năng cứng
Mình nói thật:
Học kỹ năng mềm là tốt, nhưng nếu bạn chỉ biết “kỹ năng giao tiếp – lãnh đạo – teamwork – tư duy phản biện” mà không biết tiếng Anh, không hiểu môn chuyên ngành, thì ra ngoài vẫn “rụng”.
Bạn thử nghĩ xem:
Teamwork mà không hiểu bài thành gánh nặng.
Leadership mà không biết kiến thức có mà chỉ đạo sai bét.
Communication mà không có chuyên môn – nói nhiều thành dư thừa.
Nhiều bạn năm nhất nhào vô học IELTS, học thuyết trình, học lập kế hoạch, học leadership… nhưng không chịu nắm lại toán – lý – vẽ kỹ thuật – nguyên lý máy – cơ học.
Rồi đến năm 3, năm 4 mới nhận ra:
“Ủa sao mình học nhiều mà xin thực tập toàn cho đi làm 5S với lượm ốc không vậy ta.
Thì đúng rồi 3 năm luyện lãnh đạo nhưng đi thực tập lại đi làm lính mà
Nên nhớ doanh nghiệp tuyển người làm được việc, chứ không tuyển người “nói chuyện hay”.
Kỹ năng mềm cần, nhưng kỹ năng cứng mới là gốc rễ để nuôi sống bạn.
Lời khuyên:
- Ưu tiên tiếng Anh và kiến thức nền của ngành.
- Học kỹ năng mềm theo nhu cầu – không phải theo cảm xúc.
- Đừng để mình trở thành người giỏi nói – yếu làm.
Sai lầm 04: Chọn sai bạn làm nhóm
Đây là sai lầm khiến rất nhiều bạn đi sai hướng ngay từ năm nhất.
Bạn làm nhóm với ai ảnh hưởng trực tiếp đến:
- Tốc độ học
- Thói quen học
- Chất lượng tư duy
- Cách bạn xử lý vấn đề
- Và cả… điểm số cuối kỳ
Trong một nhóm học tập:
- Có người giỏi nghiên cứu
- Có người giỏi trình bày
- Có người giỏi tính toán
- Có người giỏi thực hành
- Và cũng có người… chỉ giỏi chơi
Nhưng nếu bạn không cẩn thận, bạn sẽ rơi vào nhóm kiểu:
- Toàn người đùn đẩy trách nhiệm
- Làm cho có
- Làm ẩu
- Trễ deadline
- Nói nhiều làm ít
- Hoặc “tới đâu hay tới đó”
Điều đáng sợ nhất không phải nhóm làm dở, mà là bạn bị kéo xuống theo cái dở đó. Cuối cùng là 1 mình tao ghánh hết.
4 năm đại học sẽ đi rất nhanh. Bạn không còn thời gian để thử đi thử lại hoài.
Hãy chọn nhóm:
- Có người chăm
- Có người muốn phát triển
- Có người kỷ luật
- Có người làm chủ động
- Có người bạn học hỏi được thứ gì đó
Nhóm tốt giúp bạn trưởng thành.
Nhóm tệ khiến bạn tụt lùi… và tốn thêm 2–3 năm để sửa thói quen.
Sai lầm 05: Không chuẩn bị để đi thực tập – đặc biệt là dân kỹ thuật
Nhiều bạn muốn đi thực tập thiết kế máy, tự động hóa, bảo trì… nhưng tới lúc phỏng vấn thì không biết vẽ, không biết phần mềm, không có sản phẩm mẫu, không có bài tập, không biết cơ cấu, không hiểu bản vẽ.
Bạn thử đặt mình vào vị trí công ty xem:
Ai rảnh mà đào tạo từ số 0?
Ví dụ như cty Danieli mình từng làm thị có họ chương trình Mentor Ship tức là 1 anh sẽ có nhiệm vụ phải đào tạo mình và đó cũng là 1 phần công việc của họ.
Nhưng đối với nhưng doanh nghiệp vừa và nhỏ thì sao:
Họ ko có quy trình rõ ràng, đào tạo bạn là ghánh nặng đối với các anh trong đó nếu bạn ko biết gì và ko hỗ trợ họ được gì.
Ví dụ: bạn xin vào thực tập 1 cty thiết kế họ có thể dạy cho bạn làm bóc tách bản vẽ nhưng ít ra bạn phải biết sử dụng phần mềm hay tối thiểu là phải đọc được bản vẽ cơ khí căn bản.
Còn nếu ko biết gì luôn thì khả năng cao là đi lắp máy để có trải nghiệp thực tế
Lời khuyên:
- Học SolidWorks / Inventor sớm để có lợi thế khi ra trường
- Làm sẵn 2–3 project nhỏ để bỏ vào CV.
- Hiểu một vài cơ cấu máy đơn giản
- Biết xuất bản vẽ 2D cơ bản.
Lúc đó đi thực tập mới “vào việc được”.
Khóa học thiết kế chuẩn tập đoàn sẽ trang bị cho anh em kỹ năng vẽ 3D và xuất bản vẽ chuẩn tập đoàn học xong tự tin đi thực tập
Link đăng ký:
TỔNG KẾT
Đại học không phải nơi để bạn chạy theo ai, mà là nơi để bạn tìm phiên bản tốt hơn của chính mình.
Nhưng để làm được điều đó, bạn phải tránh được những sai lầm mà rất nhiều sinh viên năm nhất đang phạm phải:
- Không cập nhật kiến thức mới
- Bỏ quên kỹ năng cứng
- Chơi nhầm người
- Và không chuẩn bị hành trang nghề nghiệp sớm
Cuộc đời đại học của bạn có nhiều hướng rẽ.
Chọn sai một năm có thể trả giá bằng ba năm.
Chọn đúng từ đầu thì bạn sẽ đi nhanh hơn 80% bạn bè cùng lứa.
Bạn đang ở năm nhất – thời điểm đẹp nhất để bắt đầu lại mọi thứ.
Hãy đi chậm, nhưng đi đúng.
Hãy đầu tư vào bản thân, vào kiến thức, vào kỹ năng mà tương lai sẽ trả công bạn xứng đáng.
Và nếu bạn theo kỹ thuật, đặc biệt là cơ khí – tự động hóa – thiết kế máy, thì chúc mừng:
Bạn đang đứng trước một ngành nghề vừa giàu cơ hội, vừa cực kỳ thiếu nhân lực giỏi.
